იტვირთება

რეზიუმე: ზუსტი ოფიციალური ინფორმაცია იმის შესახებ, თუ რამდენი შეადგინა 2019 წელს რეგიონში საინვესტიციო პორტფელმა, არ გვაქვს. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის წინასწარი მონაცემებით, 2019 წლის სამი კვარტლის მიხედვით, აჭარაში პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების მოცულობა, 112 550 500 ლარია. 2018 წელს, ოთხივე კვარტლის გათვალისწინებით, პუი 75 551 300 ლარი იყო. ეს ნიშნავს, რომ შარშანდელი სამი კვარტლის მაჩვენებელი, წინა წლის ანალოგიურ მაჩვენებელთან მიმართებით, 42,83%-ით გაიზარდა.

თუმცა პირდაპირი უცხოური ინვესტიციები მთლიანი ინვესტიციების მხოლოდ ნაწილია. აჭარის მთავრობის მიერ ინვესტორებთან გაფორმებული სახელშეკრულებო პირობების მიხედვით, მხოლოდ დაგეგმილი ინვესტიციების მოცულობაზე შეიძლება მსჯელობა, თუმცა ამ ხელშეკრულებების ნაწილი ვადის დარღვევითა და შეფერხებებით ხორციელდება. ის, რომ კომპანიებთან ხელშეკრულებები წლების წინ გაფორმდა, ვერ გახდა ამ ინვესტიციების რეალურად განხორციელების გარანტია. რეგიონის მთავრობამ, შესაბამისი განკარგულებების საფუძველზე, დაახლოებით 1 მილიარდი ლარის ინვესტიციები განაახლა, ანუ ინვესტორების ნაწილი პირგასამტეხლოსგან გაათავისუფლა და ხელშეკრულების შესასრულებლად დამატებითი დრო მისცა. ამის შესახებ „ფაქტ-მეტრმა“ უკვე დაწერა.

„ფაქტ-მეტრისთვის“ მოწოდებული ინფორმაციით, მთლიანი ინვესტიციების ჯამური მონაცემი მოიცავს სამი ახალი პროექტის ფარგლებში დაგეგმილ ინვესტიციასაც, მათ შორის, შპს „ბათუმი რივიერას“ 1-მილიარდიან პროექტს, რომელმაც სამშენებლო სამუშაოები, ფაქტობრივად, 2020 წელს დაიწყო. კომპანიამ ნებართვა ჯერ მხოლოდ პროექტით გათვალისწინებული მშენებლობის ნაწილზე მიიღო. ასევე უცნობია „გრინ რიზორთსა“ და აჭარის მთავრობას შორის გაფორმებული 500-მილიონიანი ხელშეკრულების განხორციელების ბედიც. კომპანიას ნებართვა ჯერ არ მიუღია.

მთავრობის თავმჯდომარემ 4-მილიარდიან საინვესტიციო პორტფელში მოიაზრა ასევე გაცემული სამშენებლო ნებართვების საფუძველზე დაგეგმილი ინვესტიცია და მიმდინარე გაფორმებული საინვესტიციო ხელშეკრულებების საერთო მოცულობა – 1 900 000 000 ლარი. ამ შემთხვევაშიც შეუძლებელია გარანტირებულად იმის თქმა, რომ ყველა პროექტი სრულად განხორციელდება, რადგან რეგიონისთვის მიტოვებული და დაუსრულებელი სამშენებლო ობიექტებიც არაა უცხო.

პროექტების განხორციელებაზე მიბმულია დასაქმებულთა რაოდენობის ზრდაც. ვინაიდან რამდენიმე პროექტი 2019 წელს სრული დატვირთვით არ ხორციელდებოდა, სახელშეკრულებო პირობებით გათვალისწინებული ადამიანების რაოდენობა ვერ დასაქმდებოდა. ამას სამინისტროს მიერ გამოგზავნილი პასუხიც ადასტურებს. უწყების ინფორმაციით, სამუშაო ადგილების შექმნა ზემოაღნიშნული პროექტების განხორციელების გარდაუვალი ეკონომიკური ეფექტი იქნება.

აჭარის ა/რ მთავრობის თავმჯდომარის, თორნიკე რიჟვაძის მიერ გაკეთებული განცხადება, 2019 წელს რეგიონში მოზიდული 4 მილიარდი ლარის საინვესტიციო პორტფელის შესახებ, მხოლოდ გაფორმებული ხელშეკრულებების ჯამურ ღირებულებას გულისხმობს და არა ფაქტობრივად განხორციელებულ ინვესტიციებს. რაც შეეხება დასაქმებულთა რაოდენობას, განცხადების ეს ნაწილი მცდარია.

ანალიზი

2019 წლის ბოლოს აჭარის ა/რ მთავრობის თავმჯდომარემ რეგიონის ხელისუფლების საინვესტიციო პოლიტიკა შეაფასა და განაცხადა: „ჩვენ [2019] წლის დასაწყისში ვამბობდით, რომ ახალი საინვესტიციო პორტფელი იქნებოდა 3 მილიარდი ლარი, დღეის მდგომარეობით ეს ნიშნული არის უკვე 4 მილიარდი ლარი და 2 000 სამუშაო ადგილი გვაქვს ჩვენ რეგიონში შექმნილი.“

„ფაქტ-მეტრმა" აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროდან ინფორმაცია 2019 წლის 30 დეკემბერს გამოითხოვა. ჩვენ დავინტერესდით, რომელ მონაცემებს ეყრდნობოდა რეგიონის პირველი პირი და კონკრეტულად რომელ კომპანიას რა მოცულობის ინვესტიცია ჰქონდა განხორციელებული 2019 წლის ბოლოს, ასევე, რამდენი ადამიანი ჰყავდა დასაქმებული პროექტის ფარგლებში.

პასუხი თითქმის ერთთვიანი მოლოდინის შემდეგ, მხოლოდ 2020 წლის იანვრის ბოლოს მივიღეთ. ესაა ჩამონათვალი იმ კომპანიებისა, რომლებსაც გაფორმებული აქვთ ხელშეკრულებები, ამ ხელშეკრულებებით დაგეგმილი ინვესტიციების მოცულობა და გაცემული სამშენებლო ნებართვების საფუძველზე დაგეგმილი ინვესტიციის ჯამური მოცულობა. უწყებამ არ მოგვწერა, დაგეგმილიდან რა მოცულობის ინვესტიცია განხორციელდა უკვე, ან რამდენი ადამიანი დასაქმდა რეალურად ამ ინვესტორების მიერ.

ორმოცზე მეტი განახლებული და სამი ახალი პროექტის, ასევე გაცემული სამშენებლო ნებართვების საფუძველზე განსახორციელებელი პროექტების მიხედვით, რეგიონში დაგეგმილი ინვესტიციების ჯამური მოცულობა 3 654 640 125 ლარი და 216 750 000 აშშ დოლარია. 2019 წლის დეკემბერში (განცხადების გაკეთების დროს) 1 აშშ დოლარის გაცვლითი კურსი 2, 88 ლარი იყო. ამის გათვალისწინებით, დაგეგმილი ინვესტიციების მოცულობამ ნამდვილად შეადგინა 4 278 880 125 ლარი. დანართი 1, 2

ცხრილი 1. აჭარის რეგიონში 2019 წელს განახლებული და ახალი პროექტების, ასევე გაცემული სამშენებლო ნებართვების საფუძველზე განსახორციელებელი პროექტების საინვესტიციო მოცულობა

ინვესტიციის მოცულობა

ლარი

აშშ დოლარი

განახლებული პროექტები

254640 125

216750 000

ახალი პროექტები

1900000 000

-

გაცემული სამშენებლო ნებართვების საფუძველზე განსახორციელებელი პროექტები

1500000 000

-

წყარო: აჭარის ა/რ ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრო

ამ მონაცემებში შეტანილია სამი ახალი პროექტის საინვესტიციო ღირებულებაც, მათ შორის, „ბათუმი რივიერას“ მიერ ბათუმის კონცხზე დაგეგმილი ხუთი ცათამბჯენის მშენებლობა, რასაც რამდენიმე არასამთავრობო ორგანიზაცია და მოქალაქეების ნაწილი აპროტესტებს. მათი განცხადებით, არსებობს რამდენიმე სახის საფრთხე, რომლებსაც ამ პროექტის განხორციელება უქმნის შავ ზღვას, სანაპიროსა და ქალაქს და რასაც შესაბამისი კვლევებიც ადასტურებს. კომპანიამ სამუშაოების პირველი ეტაპი 2019 წლის დეკემბერში დაიწყო და როგორ გააგრძელებს, ან რა მოცულობის ინვესტიციას განახორციელებს საბოლოოდ, ამის თქმა შეუძლებელია.

კიდევ ერთი პროექტი შპს „გრინ რიზორთმა“ ქობულეთში უნდა განახორციელოს. საუბარია 500 მლნ ლარის ინვესტიციაზე, თუმცა სამინისტრომ ამაზე მეტი ინფორმაცია არც ამ პროექტთან დაკავშირებით მოგვაწოდა. რა მოცულობის ინვესტიციას განახორციელებს კომპანია საბოლოოდ, უცნობია. ჩვენ დავუკავშირდით კომპანიის წარმომადგენელს. მისი განმარტებით, 2019 წელს, ინვესტიციის მთლიანი მოცულობიდან, ბიუჯეტში მხოლოდ მიწის შესაძენად გადახდილი თანხა - 4 მლნ ლარი აისახა. ამ ეტაპზე, როგორც კომპანიის წარმომადგენელმა გვითხრა, ნებართვა ჯერ არ მიუღიათ. აქედან გამომდინარე, ვინაიდან მხარეებს შორის ხელშეკრულება გაფორმებულია, ინვესტიცია მთლიანი საინვესტიციო პორტფელის მოცულობაში მოიაზრება, მაგრამ მისი განხორციელება მომავლის პერსპექტივაა.

მესამე ახალ პროექტს შპს „ალიანსი სიტი“ ახორციელებს. კომპანია მრავალფუნქციური კომპლექსის მშენებლობაში 400 მლნ ლარის ინვესტიციის განხორციელებას გეგმავს. ინფორმაციისთვის, „ალიანს სიტისა“ და შპს „ალიანსს“, რომელსაც რეგიონში არაერთი პროექტი აქვს, ერთი და იგივე დირექტორი ჰყავთ. „ალიანსი“ კი ერთ-ერთია იმ კომპანიებს შორის, რომლებმაც სახელშეკრულებო პირობები ვერ შეასრულეს, მთავრობამ კი პირგასამტეხლოც აპატია და ვადაც გაუხანგრძლივა. აღნიშნული თანხა მოზიდული ინვესტიციების ფარგლებში მოიაზრება, მაგრამ როდის აისახება ის ბიუჯეტში სრულად, ჯერ უცნობია.

აუცილებლად უნდა დავაკონკრეტოთ, რომ 4 მილიარდ ლარზე მეტი მოცულობის ინვესტიცია მთლიანად არა 2019 წელსაა მოზიდული, არამედ რამდენიმე გასული წლის განმავლობაშიც. ამაზე მეტყველებს ის ფაქტი, რომ მთავრობამ საინვესტიციო პორტფელის ჯამურ მოცულობაში 2018-2019 წლებში განახლებული პროექტებიც შეიყვანა. ასევე უცნობია, როდის და რომელ კომპანიებზეა გაცემული სამშენებლო ნებართვები. ინფორმაციისთვის, უწყებამ ეს ბოლო ინფორმაცია ჩაშლილი სახით არ მოგვაწოდა, ამიტომ ჩვენთვის უცნობია, ხომ არ მოხდა დუბლირება გაცემული ნებართვების ნაწილში. სამინისტროს წარმომადგენელმა გვიპასუხა, რომ ასეთი რამ გამორიცხულია.

როგორც აღვნიშნეთ, სამინისტროს მიერ მოწოდებული ინფორმაცია არ შეიცავს კონკრეტულ მონაცემებს უკვე განხორციელებული ინვესტიციების მოცულობისა და დასაქმებულების რაოდენობის შესახებ. განახლებული პროექტების განხორციელების ვადა, შესაბამისი განკარგულების საფუძველზე, გაგრძელდა და მათი დასრულება, ახალი პირობებით, 2020 წელსა და შემდეგ პერიოდში იგეგმება. ეს კი ნიშნავს, რომ 2019 წელს ჯერაც არ იყო განხორციელებული 4 მილიარდი ლარის ინვესტიცია, თუმცა საინვესტიციო პორტფელის მოზიდვა განხორციელებულ ინვესტიციებს არ ნიშნავს. რაც შეეხება განცხადების იმ ნაწილს, რომ 2 000 ადამიანი დასაქმდა, ამის შესახებ უწყებამ თვითონ მოგვწერა: „განვმარტავთ, რომ სამუშაო ადგილების შექმნა, ეკონომიკური ანალიზისა და გათვლების მიხედვით, იქნება ზემოაღნიშნული [განახლებული, ახალი და გაცემული სამშენებლო ნებართვებით დაგეგმილი] პროექტების განხორციელების გარდაუვალი ეკონომიკური ეფექტი, რომლის გადამოწმებაც შესაძლებელი იქნება ეტაპობრივად, პროექტების განხორციელების პარალელურად. განხორციელებული ინვესტიციების მოცულობასთან დაკავშირებით ინფორმაციას კომპანიები წარმოადგენენ ინვესტიციების განხორციელების ვადის დადგომის შემდეგ“.

ეს უკვე ნიშნავს, რომ 2 000 ადამიანის დასაქმების შესახებ თორნიკე რიჟვაძის განცხადება მცდარია. აჭარის რეგიონში მოზიდული ინვესტიციების განხორციელების პროცესს „ფაქტ-მეტრი" მომავალშიც დააკვირდება.


პერსონები

მსგავსი სიახლეები

2938 - გადამოწმებული ფაქტი
გაზეთი ფაქტ-მეტრი
25%
სიმართლე
22%
მეტწილად სიმართლე
12%
ნახევრად სიმართლე
10%
მეტწილად მცდარი
7%

ყველაზე კითხვადი