იტვირთება

ვერდიქტი: ფაქტ-მეტრის დასკვნით, გია აბულაძის განცხადება არის მეტწილად სიმართლე.

 

რეზიუმე: 2013 - 2017 წლებში აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში სოფლის მეურნეობის მიმართულებით განხორციელებული პროგრამებისა და ქვეპროგრამებისთვის, აჭარის ა/რ ბიუჯეტიდან, ჯამში 37 556 200 ლარი გაიხარჯა. იმავე პერიოდში ყოველწლიურად ხორციელდებოდა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის განვითარების პროგრამა (UNDP) „სოფლის მეურნეობის განვითარება აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში“. პარალელურად, 2016 წლიდან დღემდე, ავსტრიის განვითარების სააგენტო აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში ცხოველთა ჯანმრთელობის დაცვის პროგრამას აფინანსებს. ამ პროგრამებისთვის გახარჯულია 1 829 736 ლარი. 2016 წელს დაიწყო პროგრამა ENPARD-2, რომელიც 2018 წელს უნდა დასრულდეს. მისი ბიუჯეტი 2 901 097 აშშ დოლარს, ანუ დაახლოებით 7 447 116 ლარს შეადგენს. თუ სამინისტროსთვის 2018 წლის რესპუბლიკური ბიუჯეტიდან გამოყოფილ 12 885 200 ლარსაც გავითვალისწინებთ, 2013-2018 წლებში სამინისტროს გახარჯული ექნება 59 718 252 ლარი.

გარდა ამისა, აჭარის რეგიონში სოფლის მეურნეობის პროგრამები და ქვეპროგრამები დაფინანსდა ცენტრალური ბიუჯეტიდანაც, კერძოდ, საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს დაქვემდებარებაში  შემავალი უწყებების მიერ, ჯამში 22 739 570 ლარით. აქედან გამომდინარე, დაფინანსების ყველა წყაროს გათვალისწინებით, რეგიონის სოფლის მეურნეობისთვის გახარჯული თანხის მოცულობა 82 457 822 ლარს შეადგენს.

რაც შეეხება მოცემულ საანგარიშო პერიოდში სოფლის მეურნეობის პროდუქციის წარმოების მაჩვენებელს, კლების ტენდენცია შეინიშნება ცხოველისა და ფრინველის ხორცის, რძის, სხვადასხვა სახეობის ხილისა და ბოსტნეულის წარმოების მიმართულებით. გაზრდილია კვერცხის, კაკლოვანი ხილის, თხილისა და ციტრუსის წარმოება. ამდენად, გია აბულაძის განცხადებაში დასახელებული რიცხვი გახარჯული თანხის ზუსტ რაოდენობას არ ემთხვევა, თუმცა კონტექსტი, რომ ათეულობით მილიონი ლარის დაფინანსების მიუხედავად, აჭარაში სოფლის მეურნეობის პროდუქციის წარმოება იკლებს ან რამდენიმე შემთხვევაში უმნიშვნელოდ იზრდება, სწორია.

 

ანალიზი

აჭარის ა/რ უმაღლესი საბჭოს წევრმა „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობიდან“ გია აბულაძემ განაცხადა, რომ აჭარის სოფლის მეურნეობაში, ბოლო ხუთი წლის განმავლობაში, 100 მილიონია დახარჯული და მიუხედავად ამისა, სოფლის მეურნეობის პროდუქციის წარმოება თითქმის ყველა მიმართულებით იკლებს.

აჭარაში სოფლის მეურნეობის მიმართულებით პროგრამებსა და ქვეპროგრამებს ახორციელებს აჭარის სოფლის მეურნეობის სამინისტრო, ასევე ამ სამინისტროს მიერ დაფუძნებული რამდენიმე ორგანიზაცია: ა(ა)იპ აგროსერვისცენტრი, აგროპროექტების მართვის ცენტრი და სსიპ ლაბორატორიული კვლევითი ცენტრი. სოფლის მეურნეობისთვის განკუთვნილი თანხის მოცულობა მზარდია. 2013 წლის მონაცემებით, სოფლის მეურნეობის სამინისტროს 5 747 000 ლარი აქვს ათვისებული. აჭარის 2016 წლის ბიუჯეტის მიხედვით, 2014 წელს სამინისტროს გახარჯული თანხის ფაქტობრივმა მაჩვენებელმა 5 937 400 ლარი შეადგინა, ხოლო  2015 წელს - 6 736 000 ლარი. 2016 წელს უწყებამ 8 008 200 ლარი აითვისა, 2017 წელს კი 11 127 600 ლარი დახარჯა. რაც შეეხება 2018 წელს, აჭარის სოფლის მეურნეობის სამინისტროს დაფინანსების საპროგნოზო მაჩვენებელი 12 885 200 ლარია.

 

ცხრილი 1: აჭარის სოფლის მეურნეობის სამინისტროს მიერ პროგრამებსა და ქვეპროგრამებზე 2012 – 2018 (მიმდინარე წელი - საპროგნოზო) წლებში გახარჯული თანხა, ლარი

დასახელება201320142015201620172018
აგროსასურსათო სექტორის განვითარების პოლიტიკის შემუშავება და მართვა1 108 7001 245 7001 665 8001 715 8001 485 1001 705 200
სამექანიზაციო საშუალებებით ფერმერთა და აგრომრეწველთა უზრუნველყოფის ხელშეწყობა630 3001 179 2001 523 0001 294 40000
აგაროსერვისის განვითარება რეგიონში2 300 8001 498 8001 601 3002 325 0001 896 2002 830 000
ლაბორატორიული კვლევითი მომსახურება314 500408 300338 2001 250 300371 600397 800
მემცენარეობის დარგის განვითარების ხელეწყობა893 7001 364 200858 300965 8000
მეცხოველეობის დარგის განვითარების ხელშეწყობა198 000241 200749 400456 9000
მემცენარეობის დარგის განვითარების მიზნით კვლევები და პრევენციული ღონისძიებები301 0000
აგროსექტორის მდგრადი განვითარება632 700150 000
სოფლის მეურნეობის განვითარება მაღალეფექტური ტექნოლოგიების დანერგვის გზით5 638 7006 492 200
მეციტრუსეობის განვითარების ხელშეწყობა1 103 300843 100
აგრარული ექსტენციისა და პრაქტიკული სერვისების მიწოდება00000329 900
მსხვილფეხა პირუტყვის ჯიშგანახლების ხელშეწყობა00000137 000
წყარო: აჭარის 2014, 2015, 2016 და 2018 წლის ბიუჯეტები

 

გარდა რესპუბლიკური ბიუჯეტიდან გამოყოფილი სახსრებისა, სოფლის მეურნეობაში რამდენიმე პროგრამა ა(ა)იპ აგროსერვის ცენტრმა უცხოური გრანტებით განახორციელა.

 

ცხრილი 2: აჭარის სოფლის მეურნეობაში ა(ა)იპ აგროსერვის ცენტრის მიერ 2012 - 2018 წლებში გრანტებით განხორციელებული პროგრამები

დაფინანსების წყაროპროგრამის დასახელება      წელითანხა, ლარი
UNDP გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის განვითარების პროგრამასოფლის მეურნეობის განვითარება აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში201294 190
სოფლის მეურნეობის განვითარება აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში2013266 010
სოფლის მეურნეობის განვითარება აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში2014560 645
სოფლის მეურნეობის განვითარება აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში2015375 275
მდგრადი სოფლის მეურნეობა აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში2016122 800
მდგრადი სოფლის მეურნეობა აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში2017181 930
ავსტრიის განვითარების სააგენტოცხოველთა ჯანმრთელობის დაცვის პროექტი აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში2016-2018

228 886

წყარო: ა(ა)იპ აგროსერვის ცენტრი

 

2012-2018 წლებში სოფლის მეურნეობაში უცხო ქვეყნების გრანტებით განხორციელებული პროგრამების ღირებულებამ 1 829 736 ლარი შეადგინა.

2016-2018 წლებში მიმდინარეობს ENPARD-2, რომლის მთლიანი ბიუჯეტი 2 901 097 აშშ დოლარია, საიდანაც 2 765 487 აშშ დოლარი ევროკავშირმა გამოყო. ეს პროექტები სოფლისა და სოფლის მეურნეობის განვითარების ევროპის სამეზობლო პროგრამის - ENPARD-ის ნაწილია. ამდენად, საანგარიშო პერიოდში, 2018 წლის ბიუჯეტის გათვალისწინებით, სამინისტროს და მის დაქვემდებარებაში არსებული ორგანიზაციების მიერ გახარჯული თანხა 59 718 252 ლარს შეადგენს.

აჭარაში სოფლის მეურნეობის რამდენიმე პროგრამა (ქვეპროგრამა) დაფინანსდა საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს საქვეუწყებო ორგანიზაციებიდანაც.

 

ცხრილი 3: საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს საქვეუწყებო ორგანიზაციები, საიდანაც აჭარაში სოფლის მეურნეობის პროგრამები დაფინანსდა

უწყების დასახელებაპროგრამის/ქვეპროგრამების განხორციელების პერიოდიდაფინანსების რაოდენობა, ლარი
სოფლის მეურნეობის პროექტების მართვის სააგენტო2013-201619 207 716
სსიპ საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ლაბორატორია2012-2018304 633
სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივების სააგენტო2015-2018133 564
სსიპ სურსათის ეროვნული სააგენტო2012-20181 842 757
სსიპ დაცული ტერიტორიების სააგენტო2013-201878 226
წყარო: საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო (იხ. ბმულები 3, 4, 5, 6, 7, 8)

 

ამასთან, 1 172 674 ლარი დაიხარჯა ბათუმში გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის დეპარტამენტის ოფისის ასაშენებლად. ცენტრალური ბიუჯეტიდან განხორციელებულმა დაფინანსებამ ჯამში 22 739 570 ლარი შეადგინა. მთლიანობაში, აჭარის რეგიონის სოფლის მეურნეობისთვის სხვადასხვა მიმართულებით გაწეულმა ხარჯმა 82 457 822 ლარს მიაღწია.

განცხადების მეორე ნაწილი გულისხმობდა, რომ აჭარაში წარმოებული სოფლის მეურნეობის პროდუქციის რაოდენობა დახარჯული თანხის არაადეკვატურია. საქსტატის ვებგვერდზე გამოქვეყნებული ინფორმაციით ირკვევა, რომ სოფლის მეურნეობის პროდუქციის უმეტესი სახეობის წარმოებას მართლაც კლების ტენდენციით ხასიათდება.

 

ცხრილი 4: აჭარის სოფლის მეურნეობის პროდუქციის წარმოების მაჩვენებლები 2016-2017 წლების მიხედვით

პროდუქციის სახეობა20162017
სუბტროპიკული ხილი  2 200 ტ  2 000 ტ
თხილი  1 500 ტ  2 400 ტ
ყურძენი  1 500 ტ  1 600 ტ
ციტრუსი39 600 ტ46 100 ტ
ჩაი     800 ტ      400 ტ
კაკლოვანი ხილი  2 300 ტ  3 500 ტ
თესლოვანი ხილი  3 400 ტ   2 400 ტ
კურკოვანი ხილი  1 700 ტ   1 600 ტ
სიმინდი  4 800 ტ  2 000 ტ
ლობიო     300 ტ     200 ტ
კარტოფილი14 200 ტ15 300 ტ
ბოსტნეული  4 700 ტ  4 100 ტ
მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვი70 300 სული63 900 სული
ფური და ფურკამეჩი36 000 სული33 000 სული
ყველა სახის ფრინველი86 400 ფრთა93 600 ფრთა
ფუტკარი14 100 სკა14 200 სკა
ხორცის წარმოება  2 300 ტ  1 900 ტ
ფრინველის ხორცი     200 ტ     100 ტ
რძე35 600  ლ32 500 ლ
კვერცხი 5,1 მლნ ცალი6,8 მლნ ცალი
თაფლი     100 ტ     100 ტ
წყარო: საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური
პერსონები

მსგავსი სიახლეები

2502 - გადამოწმებული ფაქტი
გაზეთი ფაქტ-მეტრი
23%
სიმართლე
23%
მეტწილად სიმართლე
13%
ნახევრად სიმართლე
10%
მეტწილად მცდარი
8%

ყველაზე კითხვადი